قرآن

نقش کوهها در عدم شیب دار شدن زمين

النحل : 15   وَ أَلْقى‏ فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَميدَ بِكُمْ 

« و در زمين کوههائی درست کرد تا زير شما شیب پیدا نکند»!

قـشـر سطح زمين از تعدادی لايه های کوچ و بزرگ جدا  از  هم  تشکيل  شده  که پيش از اين آنها را

ديديم. اين لايه ها که در  حرکت می باشند، در جاهـائی يکی از آنها زير  ديگری  می رود.  بخشی از

لايه ای که زير لايه ديگر می رود  به مواد مذاب درون زمين می رسد  و ذوب می شـود. با  تنگ شدن

عـرصه آتشـفـشـان  ايجاد  می شود و مواد بيرون ريخته  می شود و کوه  ايجاد می کند ، و همینطور

لایه ای که بالای لایه دیگر  قرار می گیرد و به  بالا  حرکت می کند، به شکلی که در تصویر می بینیم

چین بر میدارد و رفته رفته  چینها بزرگ می شوند و به  کوه تبدیل می شوند ،که اگر چنين نمی شد

در ادامه  رفـتن  لايه ای  زير  لايه  ديگر ،  لايه  بالائی بالا و بـالاتر می آمد  و  سطح زمـيـن در مـنطقه

مزبور  شیب  پیدا  می کرد .  همينطـور  اگر  برخورد  دو  لايه سريع اتفاق بيفتد  نيز به شکلی که در

تصویر  می بینیم  زمین  چین  می خورد  و  رشته  کوه درست می شود. که اگر چنين امکانی وجود

نمی داشت  نيز  منجر به بالا رفتن لايه ای و به زير رفـتـن لايه ديگر   می شد  که  در نـتيجه منجر به

تمايل    و     شیب    دار    شدن    سطح    زمين    می شد    و     خانه ها     مايل   می شدند.

خَلقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ   يُكَوِّرُ   اللَّيْلَ   عَلَى  النَّهَارِ   وَ  يُكَوِّرُ   النَّهَارَ    عَلَى    اللَّيْلِ

وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ  الْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُسَمًّى  أَلَا هُوَ  الْعَزِيزُ   الْغَفَّارُ  ﴿ سوره زمر ایه 5 ﴾

او زمين و  سيارات منظومه شمسی را هر کدام بجا و بمورد آفريد.  شب را بر روز

می پيچاند در حاليکه  روز را بر شب می پيچاند . و خورشيد و  ماه را مناسب نمود.

هـمه        آنها        تا       زمان      مشخصی      در       حركت     هستند   »  .

√ نکـتـه آيه : سيارات، زمين، خورشيد و ماه تا زمان تعيين شده ای در حرکت خواهند بود:

عـلـم نـجـوم عـصـر پيامبر می گفـت: زمين ثابت و مرکز جهـان است. ايـن تـئوری تا سال 1543بقوت

خود باقی بود.  در  آن  تئوری  (يعنی وقتی زمین ثابت و مرکز جهان باشد و خورشید و سیارات بدور

زمین بچرخند)،ما می بایست سیاره زهره را همیشه به شکلی که در تصویر سمت چپ می بینیم

بصورت هلالهای ماه ببینیم. ولی وقتی انسان تلسکوپ بکار گرفت دید که سیاره زهره به شکل ماه

کامل (ماه شب چهارده) پیدا است (تصویر سمت راست). نتیجه  این شد که  زهره  می بایست به

آن طرف خورشید رفته باشد و آن طرف خورشید باشد تا بتواند به این شکل نور خورشید  را  بازتاب

بدهد.  و  نتیجه   این  شد  که  زهره  در  واقع  دور  خورشید  می گردد  ن ه به  دور زمین.و از اینجا

بود که انسان نتیجه  گرفت  که   خورشید  در  مرکز   است   و   سیارات   به   دور   آن  می گردند .

علوم زمين در قرآن

در اين مقاله به بررسي موضوعات علمي قرآن پرداخته شده است كه به گونه اي با علوم زمين

در ارتباط بوده اند 

الف) حركات خورشيد

خورشيد داراي حركات وضعي و انتقالي است كه حركت وضعي آن در مدت زماني 25 روز براي

نقاط واقع در استواي خورشيد و 30 روز براي نقاط نزديك قطبهاي خورشيدي طول مي كشد كه

 علت زمان متفاوت حركت چرخشي،حالت توده گازي بودن اين ستاره است كه باعث مي شود

 سرعت چرخش يكسان نباشد. به عبارتي از استواي خورشيد به سمت عرضهاي بالاتر سرعت

 چرخش كمتر مي شود 

در حرکت انتقالی ، خورشید با سرعت ۲۴۰هزار کیلومتر در ثانیه به دور مرکز کهکشان راه شیری

در حرکت است ولی به علت  علت عظمت كهكشان،۲۰۰ ميليون سال طول مي كشد تا خورشيد

 يك بار حول مركز كهكشان بچرخد  

جايگاه حركات خورشيد در آيات قرآني:

در قرآن براي خورشيد عبارت ضياء و سراج، يعني روشنايي و براي ماه عبارت منير يعني نور

بكار برده شده است يعني  از  خود  نور  ندارد . سوره  هاي  فرقان  آيه61، نوح آيات 15و 16،

 نبأ آيات 12 و13.

پژوهشگراني مانند بوريس بوكاي در كتاب مقايسه ميان تورات، انجيل، قرآن و علم، آيات 40

سوره يس و 33 سوره انبياء را دليل حركت انتقالي (مداري)  خورشيد  مي دانند  كه در آنها

كلمه فلك به معناي مدار ترجمه شده است.

كه در ذيل ترجمه آيه 40 سوره يس ذكر مي شود: « نه در گردش منظم عالم ،  خورشيد  را

شايد  كه  به  ماه  برسد  و  نه  شب  به  روز  سبقت  گيرد  و هر يك بر مدار معيني شناورند.

آيه 42 سوره انبياء، آيه 2 سوره رعد و آيه 33 سوره  ابراهيم  نيز  مربوط  به خورشيد و حركات

 آن مي باشد. افرادي مانند علامه طباطبائي،  سيد  هبة  الدين  شهرستاني ،  طنطاوي  در

. تفسيرالجواهر حركت خورشيد را به سمت مقصدي معين تأييد مي كنند

ب)  کرویت زمین و شکل زمین  

امروزه با گردش ماهواره ها به دور زمين، شكل كروي زمين چنان واقعيت آشكاري  است كه

 مشكل بتوان زماني را تجسم كرد كه شكل و ابعاد زمين به كلي براي بشر ناشناخته  بود.

 حدود 200 سال قبل از ميلاد مسيح دانشمندي به نام  « اراتوستن»  جغرافي دان  و  ستاره

شناس يوناني با استفاده از هندسه  ابعاد  زمين  را  محاسبه  و  شكل  كروي آنرا حدس زد

 
گر چه شكل زمين بطور كلي كروي است،  ولي  حركت  زمين  به  دور  خود  بر روي شكل آن

مؤثر مي باشد  كه  علت  آن  تأثير  نيروي  گريز  از  مركز  روي اجسام در حال چرخش است .

به همين جهت زمين از شكل كروي خارج  شده  و  بصورت  يك « بيضوي پخ» درآمده است كه

 خيلي نزديك به كره  است  يعني  قطر  استوايي  آن  12756 كيلومتر  و  قطر  قطبي  آن 12714

كيلومتر است.

موضوع كروي زمين در آيات قرآني :

در آيات  سوره هاي مباركه اعراف 151، زخرف 38، رحمن17، معارج 40 به مسئله كروي بودن

 زمين اشاره شده است و نيز آيه 19 سوره حجر« والأرضَ مَدَدناها»  و  زمين راگسترانديم. را

بعضي از مفسرين دليل  كرويي  زمين دانسته اند مانند محمد متولي  شعراوي  در  كتابهاي

معجزة القرآن و كتاب  المختار من  تفسير  القرآن الكريم  و  همينطور  آيه  30  سور ه نازعات

 « والأرض بعد ذلك دحاها» و  پس  از  آن  زمين  را با غلتاندن گسترد را بعضي مفسرين دليل

كرويت بودن زمين و نيز خلقت زمين  سپس از آسمانها دانسته اند مانند محمد احمد غمراوي.

به عنوان نمونه آيه 17 سوره رحمن جمله  « ربُّ الْمَشرِقَينِ و رَبُّ الْمَغْرَبينْ»  كه  نشانه  تعدد

مشرق و مغرب است فقط با شكل كروي زمين مناسبت دارد همانطور كه مرحوم آيت الله

العظمی خويي در كتاب « بيان» اشاره كرده اند

در پست بعدی حرکت زمین را از دیدگاه قران برسی خواهیم کرد